De afgelopen maanden zijn de bewegingen op de effectenmarkten steeds extremer geworden. Kijk bijvoorbeeld eens naar de zilverprijs. Die dook vrijdag meer dan 30% omlaag. Het is een reactie op de enorme koersstijging die al ruim een jaar gaande is. Over een maand gemeten staat er nog steeds een plus van ruim 10% en over een jaar zelfs meer dan 142%. Bij goud zie je een vergelijkbaar patroon. Eerder hebben we dit bij Bitcoin gezien, maar ook bij de dollar en bij diverse aandelen.
In mijn optiek zijn de effectenmarkten steeds speculatiever geworden, omdat het nemen van (meer) risico heeft gewerkt de afgelopen jaren. Dat werkte toen de overheden de economie te hulp kwamen om te herstellen van de covid-pandemie. Het werkte ook nadat de koersen gestegen waren in 2022 toen de introductie van ChatGPT nieuwe inspiratie bood aan beleggers vanwege de enorme mogelijkheden van AI (en de bijbehorende investeringen). Het werkte opnieuw bij het herstel na de daling als gevolg van de aangekondigde handelstarieven, die uiteindelijk werden ingetrokken.
De grote IT-bedrijven profiteerden enorm van de covid-maatregelen, waardoor ons leven verschoof naar online en de lage rentestand. Vervolgens kwamen daar de AI-fantasie bij en de sterke groei van indexbeleggen. Bij indexbeleggen stroomt het meeste geld naar de zwaarst gewogen bedrijven in de index, die daardoor verder in prijs stijgen. Jarenlang presteerde Big Tech bovengemiddeld, waardoor het enorm lastig was om de index te verslaan en er nog meer geld naar de index stroomde.
Met de goede prestaties trokken de Big Tech-bedrijven ook het kapitaal van de speculatieve beleggers aan, met een hoofdrol voor Nvidia. Vanaf 2025 zien we het speculatieve kapitaal steeds sneller verschuiven naar een nieuwe doelgroep. Tot september ging het meeste geld naar het OpenAI-kamp (o.a. Nividia, Microsoft en Oracle), later verschoof de aandacht naar het Google/Gemini-kamp (o.a. Alphabet en Broadcom) en de laatste periode zijn de koersen van de makers van memory-chips geëxplodeerd (oa. Sandisk, Western Digital, Micron en Seagate). Ook de eerder genoemde edelmetalen profiteerden en in Nederland zagen we de koersen van de chippers ook fors stijgen vanwege de toenemende orders.
De koersbewegingen zijn weliswaar gebaseerd op goed nieuws, maar op een gegeven kun je die economisch gezien niet meer verklaren. De bekende econoom Keynes kwam in de jaren ’30 van de vorige eeuw met een verklaring die hij ‘animal spirits’ noemde. In periodes van optimisme gelden niet meer langer de rationele economische wetten, maar nemen onze dierlijke instincten het over. Naarmate het optimisme langer duurt of toeneemt wordt de invloed van die instincten groter. Economische voorspoed en veel beschikbaar kapitaal versterken het effect. Daardoor ontstaan bubbels in de economie die onherroepelijk een keer barsten. Dat zorgt voor de economische golfbeweging.
Afgelopen vrijdag zagen we in diverse segmenten van de markt dat de koersen fors daalden. De zilverprijs viel het meeste op, maar ook goud, cryptocurrencies en memory chipaandelen gingen relatief sterk onderuit, terwijl de Amerikaanse dollar juist sterker werd.
De bewegingen versnelden nadat bekend werd dat Kevin Warsh de beoogd nieuwe voorzitter is van de Amerikaanse centrale bank. Kevin Warsh heeft eerder in het bestuur van de Federal Reserve Bank gezeten en staat bekend als een havik. Dat is de term voor centrale bankiers die restrictief beleid voorstaan om oververhitting van de economie te voorkomen. Omdat president Trump eerder veel druk uitvoerde op het fed-bestuur om de rente te verlagen, was de angst dat hij een voorzitter zou benoemen die zich ook voor het verlagen van de rente uitspreekt. De hoop op meer renteverlagingen zou de animal spirits verder versterken.
Door de benoeming van Kevin Warsh is de verwachting dat de Fed het rentebeleid min of meer gelijk zal doorzetten, waarbij balans wordt gezocht tussen een gezonde arbeidsmarkt en redelijke inflatie. Dat is op lange termijn goed voor de economie, omdat het de economische golfbeweging afvlakt. Het maakt de economische groei stabieler en dat is veel beter voor de samenleving dan hoge pieken, gevolgd door diepe dalen.
In de nasleep van de dotcom bubbel hebben we gezien dat de economische rationaliteit weer terugkeert op de financiële markten. Beleggers kijken weer naar de fundamentals, met vooral aandacht voor waardering en een sterke balans. In onze beleggingsstrategie spelen fundamentals een belangrijke rol. Dat heeft ons het afgelopen jaar in de weg gezeten, hopelijk keert dat tij ook met de komst van Kevin Warsh. Met een portefeuille aandelen die vrijwel net zo snel groeien, maar 50% goedkoper zijn dan de gemiddelde waardering van de S&P 500 zijn we er klaar voor!
Deel dit blog
gerelateerde artikelen
